Кожная пятніца - роднае, сваё!
Адпраўляйцеся разам з намі ў падарожжа па дарозе сустрэч пастаяннай музейнай экспазіцыі. Вас чакае гісторыя г. Смаргоні і Смаргонскага раёна з экскурсіяй на пявучай роднай мове.
Рубрыка "Таямніцы музейных скарбаў"!
Смаргонскі гісторыка-краязнаўчы музей раскрывае таямніцы музейных скарбаў.
На 1 лютага 2026 г. музейны фонд налічвае 17218 прадметаў. Прапануем уразіцца працай рук майстрых роднага краю і пазнаёміцца з прадметамі з калекцыі “Побыт і этнаграфія”!
- Саматканы ручнік Ганны Лукашэвіч, Маладзечанскі павет, к. XIX ст.
- Ільняное саматканае палатно Веры Баран, в. Святляны, да 1941 г.
- Посцілка Элеаноры Сячынскай, фальварак Непр, 1930-я гг.
27.02.2026 г.
Чым багаты, тым і рады!
1. Вось такі вазок (выязныя сані) размясціўся ў музейнай экспазіцыі. Выкарыстоўваўся ў гарадскім і сельскім побыце.
Выраб саней з’яўляўся спецыялізаваным промыслам і быў развіты ў сельскай мясцовасці, як вытворчасць на заказ і на рынак.
Выраблены вазок Жабінскім Пятром Аляксандравічам у 1937 годзе.
2. Незвычайны трохколавы ровар-"кармілец” заўсёды выклікае здзіўленне ў юных наведвальнікаў. Яго змайстраваў у 1930-я гады жыхар Смаргоні Карней Іван Мікалаевіч для вастрэння дробнага гаспадарчага інвентару. На такім ровары гаспадар ездзіў па горадзе і вёсках, працаваў і зарабляў грошы.
А якія скрыпкі рабіў майстар!!!
13.03.2026 г.
Уступае ў свае правы вясна. Кожны дзень напаўняецца рознымі пахамі, фарбамі, гукамі. Вясеннія мелодыі ўсё гучней разліваюцца па наваколлі. Душа просіць музыкі...
Сёння прапануем пазнаёміцца з самаробнымі музычнымі інструментамі Івана Мікалаевіча Карнея. Сваю першую скрыпку майстар зрабіў у 1931 годзе, калі служыў у войску. За сваё жыццё Іван Карней стварыў каля сотні гэтых інструментаў. З розных куткоў Беларусі прыязджалі музыканты, каб зрабіць заказ на выраб скрыпкі.
1. Скрыпка І.М.Карнея;
2. Дудка І.М.Карнея;
3. Іван Мікалаевіч са сваімі скрыпкамі.
27.03.2026 г.
Працягваем наша знаёмства з музычнымі інструментамі самадзейных музыкантаў Смаргоншчыны. Сёння вашай увазе прадстаўляем гармонік (баян) і акардэон.
Гэтыя інструменты карысталіся папулярнасцю, як сярод самадзейных, так і сярод прафесійных музыкаў. Гармонік і акардэон гучалі на вяселлях, провадах, танцах і іншых імпрэзах.
У нашым музеі захоўваецца гармонік, які належыў самадзейнаму музыканту Баравому Іосіфу Лявонцьевічу, жыхару аграгарадка Вішнева. Інструмент набыты ім у 1970-ых гадах.
Другі музычны інструмент прадстаўлены вам – акардэон ”Ария” (вытворчасць завода музычных інструментаў г. Палтава).
Акардэон перадаў у музей яго былы ўладальнік – самадзейны музыкант, Тумаш Вячаслаў Часлававіч, жыхар аграгарадка Вішнева.
- Гармонік;
- Акардэон “Ария”.
10.04.2026
11 красавіка споўнілася б 80 год з дня нараджэння скульптара, Заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь, ураджэнца Смаргонскага раёна Уладзіміра Васільевіча Церабуна. Яго памяці прысвечана выстава “Шляхі творчасці”, якая адкрылася ў Смаргонскім музеі.
Адной з работ, якая захоўваецца ў музеі, з’яўляецца кампазіцыя “Расстраляная песня”, створаная з сілуміну па тэхналогіі ліцця ў 1976 годзе, прысвечаная Віктару Хара – чылійскаму паэту і спеваку.
У 1985 годзе кампазіцыя экспанавалася на Сусветным фестывалі моладзі і студэнтаў у Маскве, за якую аўтар атрымаў сярэбраны медаль выстаўкі.
1. У.В.Церабун;
2. Кампазіцыя “Расстраляная песня”.
Адзін з жыхароў Смаргоншчыны, які аддаў сваё жыццё, каб наша краіна змагла жыць пад мірным небам, быў Андрэй Фёдаравіч Гісіч 1904 года нараджэння, жыхар вёскі Алянец. Прызваны на фронт Смаргонскім райваенкаматам, ваяваў у складзе 5-й ударнай арміі 1-го Беларусскага фронта. Загінуў 26 сакавіка 1945 г. падчас фарсіравання ракі Одэр, каля горада Шведт. У фондах музея захоўваюцца яго 4 франтавыя лісты, адрасаваныя жонцы, а таксама 4 падзякі за выдатныя баявыя дзеянні.
Сёння вашай увазе прадстаўляем:
1. Даваеннае фота А.Ф. Гісіча з жонкай Вольгай і сынам;
2. Ліст з фронту, 1945 г.;
3. Падзячны ліст
Вашай увазе прадстаўляем:
1. Шкатулка П. А. Гатоўкі, 1987 г.;
2. Саламяны кораб, 1930-я гг., выкарыстоўваўся для захоўвання збожжа,
мукі, круп, гароху і інш. Належыў В.Г. Марцішонку з в.Трылесіна.
Прадстаўляем вашай увазе кнігу “Четьи-Минеи”, якая змяшчае павучанні, апокрыфы, словы, казанні, легенды, складзеныя па месяцах, у адпаведнасці з днямі ўшанавання царквой памяці святых. Прызначалася для штодзённага чытання.
Кніга была створана ў канцы XVII ст. свяціцелем Дзмітрыем Растоўскім. Перавыдадзена з арыгінала на царкоўнаславянскай мове ў 1811 годзе. Аднолькава шануецца, як праваслаўнай царквой, так і большай часткай стараабрадцаў (у Смаргонскім раёне стараабрадцы пражывалі ў вёсцы Слабада з пачатку XVIII ст. і да 1930-х гг.).
У музеі захоўваецца толькі другі том дадзенага збору. Усяго іх было 12.
На сённяшні дзень з’яўляецца адзіным старадрукам, які захоўваецца ў фондах Смаргонскага гісторыка-краязнаўчага музея.
31.07.2026
Разьба па дрэве ў Беларусі – гэта шматвекавое мастацтва, якое спалучае традыцыі, культурныя асаблівасці і майстэрства. Дрэва выкарыстоўвалі для будаўніцтва і ўпрыгожвання храмаў, палацаў, хат, выраблялі мэблю, посуд і іншыя прадметы побыту.
Багата разьбярамі і наша Смаргоншчына. У фондах музея захоўваюцца шматлікія работы, выкананыя ў тэхніцы разьбы па дрэве, якія экспануюцца, як у пастаяннай экспазіцыі “Дарогай сустрэч”, так і на часовых выставах. Вашай увазе прадстаўляем:
- В.А. Воранаў “Смаргонскі касцёл”, 2003 г.
- Ю.П. Чурылаў “Лесавікі”, 1986 г.
- С.М. Бандарэнка “Ваза”, 2006 г.
14.08.2026
Адным з самых распаўсюджаных промыслаў на тэрыторыі нашай краіны было ганчарства. Як самастойнае рамяство ганчарства існуе ў Беларусі з X ст., калi з’явіліся першыя ганчарныя кругі: нажныя або ручныя. У сапраўднага майстра на ганчарным крузе з куска гліны ўзнікалі розныя прадметы – гаршкі, збаны, гладышы, глякі, якія выкарыстоўвалі для захоўвання малака, вады, алею.
У фондах Смаргонскага гісторыка-краязнаўчага музея захоўваецца шэраг керамічных вырабаў, сярод якіх і гліняны посуд.
Прадстаўляем вашай увазе керамічны гляк, выраблены ў 1930-х гг., належыў Яраш Лідзіі Міхайлаўне, жыхарцы вёскі Сасноўка.
28.08.2026
Велічны Крэўскі замак, са сваімі таямніцамі і легендамі, з’яўляецца важнейшым архітэктурным помнікам XIV ст., гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспубліканскага значэння. Сёння ў замку вядуцца навуковыя даследаванні і рэстаўрацыйныя работы.
Прадстаўляем вашай увазе артэфакты, знойдзеныя падчас археалагічных даследаванняў у Крэўскім замку:
- Кельма муляра, XIV ст. (Ручны будаўнічы інструмент, які выкарыстоўвалі для ўзвядзення замкавых муроў).
- Нервюрная цэгла, XIV ст. (Знойдзена падчас даследаванняў Княжацкай вежы).
Нервюрная цэгла выкарыстоўвалася пры будаўніцтве сярэднявечных замкаў для муравання і ўмацавання скляпенняў. Яна мела спецыяльную клінападобную або крыжападобную форму, што дазваляла ствараць трывалыя рэбры (нервюры), якія трымалі вагу столі і размяркоўвалі нагрузку на сцены.
Будаўнічы матэрыял, інструменты, сярэднявечныя ўпрыгожванні і іншыя цікавыя прадметы можна ўбачыць на выставе “Археалагічныя адкрыцці Крэва: знаходкі з замку, гарадзішча і мястэчка”, якая працуе зараз у Смаргонскім гісторыка-краязнаўчым музеі.
Запрашаем усіх далучыцца да гістарычных адкрыццяў і пазнаёміцца з мінулым нашага краю!
