Калекцыі

Усе фондавыя калекцыі музея пачалі фарміравацца ў 1984 годзе.

           Музейны фонд УК “Смаргонскі гісторыка-краязнаўчы музей” па стану на 1 снежня 2020 г. складаецца з 11249 музейных прадметаў асноўнага і 5295 прадметаў  навукова-дапаможнага фондаў, якія размеркаваны па 15 музейных калекцыях:

            жывапіс                                                 фалерыстыка

            графіка                                                   археалогія 

            дэкаратыўна-прыкладное                  зброя і вайсковы рыштунак

            мастацтва                                              прадметы з гісторыі тэхнікі

            дакументы                                             прадметы побыту і

            друкаваныя выданні                           этнаграфіі        

            нумізматыка                                          фотадакументы

            баністыка                                               прыродазнаўчая калекцыя

            скульптура

             Калекцыя помнікаў рэчавага тыпу ў Смаргонскім гісторыка-краязнаўчага музея самая вялікая. У іх склад уваходзяць калекцыі: дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, археалогіі, зброі і вайсковага рыштунка, прадметаў з гісторыі тэхнікі, прадметаў побыту і этнаграфіі, нумізматыкі, баністыкі, фалерыстыкі. На 1 снежня 2020 года  яна налічвае 6653 адзінкі асноўнага і 413 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У склад выяўленчых  помнікаў уваходзяць калекцыі: жывапісу, графікі і скульптуры, дэкарытыўна-прыкладнога мастацтва (усяго 1841 адзінку асноўнага і 474 адзінкі навукова-дапаможнага фондаў). Калекцыя помнікаў пісьмовага тыпу, якая уключае дакументы, рукапісы і друкаваныя выданні налічвае  2110 адзінак асноўнага і 1371 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. Аудыёвізуальныя крыніцы  складаюцца з калекцыі фотадакументаў. Яна налічвае па стану на 1 снежня 2020 года 636 адзінак асноўнага і 3037 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. Калекцыя натуральна-гістарычных помнікаў прадстаўлена прыродазнаўчай калекцыяй, якая налічвае 9 адзінак асноўнага фонда.

 

Жывапіс

         Па стану на 1 снежня 2020года  калекцыя жывапісу налічвае 395 адзінак асноўнага і 19 адзінак навукова-дапаможняга. У яе склад уваходзяць мастацкія творы прафесійных і самадзейных мастакоў Смаргоншчыны, замежных майстроў, праваслаўныя і стараверскія іконы XIX – пач.XX ст. Найбольш цікавая з іх ікона “святой Пантелеймон” сяр. XIX ст. з іканапіснай майстэрні Афонскага манастыра (Грэцыя).

       Крайнія даты прадметаў  XIX ст – 2018гг.

 

Графіка

          Па стану на 1 снежня 2020года  калекцыя графікі налічвае 1160 адзінак асноўнага і 398 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад  малюнкі і графічныя творы мясцовых мастакоў, грамадска-палітычныя плакаты, афішы канцэртаў Народнага ансамбля песні і танца імя Агінскага Смаргонскага РДК, канцэртаў Акадэмічнага хору Белтэлерадыё пад кіраўніцтвам В.У. Роўды і інш; акварэлі У.В. Церабуна; тапаграфічныя карты розных гадоў, на якія адзначана Смаргонь, паштоўкі, літаграфія Напалеона Орды “Крэўскі замак”. Найбольш цікавая з іх, літаграфія Напалеона Орды “Крэўскі замак”.

           Крайнія даты  прадметаў 1843- 2018 гг.

 

Скульптура

             Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя скульптуры налічвае 47 адзінак асноўнага і 9 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць працы У.В. Церабуна і  А.Жываева.

           Крайнія даты прадметаў 1970—2014 гг.

 

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва

          Па стану на 1 снежня 2020года  калекцыя налічвае 239 адзінак асноўнага і 48 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: літургічнае начынне: чары, лампады, крыжы, складні; разьба па дрэве, размалёўкі па дрэве, драўляная скульптура, пано, керамічныя і дэкаратыўныя вазы, пасудзіны, сувенірныя медалі, наборы карзін, вазы плеценыя з лазы, скрынка батлеечная, плеценая з саломкі шматлікая сувенірная прадукцыя – падарункі і вырабы з ільну.

         Крайнія даты прадметаў 1738-2018 гг.

 

Дакументы

        Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя дакументаў налічвае 1000 адзінак асноўнага і 631 адзінка навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: дакументы да 1917г.;  дакументы часоў Першай сусветнай вайны; дакументы аб грамадска-палітычным становішчы краю з 1917 па  1941гг;  дакументы часоў Вялікай Айчыннай вайны; дакументы аб грамадска-палітычным становішчы краю з 1944г; граматы, дыпломы ўручаныя прадпрыемстам і ўстановам, а таксама асобным грамадзянам. Найбольш каштоўныя прадметы з калекцыі – арыгінальныя дакументы часоў Расійскай імперыі, Першай сусветнай вайны, акупацыйныя дакументы, франтавыя лісты перыяду Вялікай Айчыннай вайны.

     Крайнія даты дакументаў 1851- 2019 гг.

 

Друкаваныя выданні

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя друкаваных выданняў налічвае 1110 адзінак асноўнага і 740 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У гэту калекцыю ўваходзяць: дарэвалюцыйныя часопісы, кнігі і брашуры; газеты, улёткі, друкаваныя матэрыялы афіцыйных мерапрыемстваў – праграмы, праспекты і інш.; матэрыялы аб выбарах; карткі, спажывецкія талоны; краязнаўчая літаратура, кнігі з аўтарскім подпісам; этыкетычныя матэрыялы на прадукцыю смаргонскіх прадпрыемстаў. Найбольш цікавыя прадметы з калекцыі – кніга “Четьи-Минеи” 1811г. выдання, кніга “"BREVIARIUM ROMANUM" 1844г., альманах “Великая война в образах и картинах” (выд.1915-1917гг. 11 тамоў), часопіс “Ніва” за 1916г., газеты і ўлёткі за 1944г.

        Крайнія даты прадметаў 1811 – 2019 гг.

 

Археалогія

         Калекцыя археалогіі па стану на 1 снежня 2020года налічвае 3209 адзінак. Па-гэтаму у яе склад па ранейшаму ўваходзяць матэрыялы з раскопак Крэўскага замка. Адрэстаўраваныя і перададзеныя ў музей у 1985-1986 гг. Белрэстаўрацыяй. Гэта посуд, кафля, замкі, ключы, нажы, наканечнікі стрэлаў, спражкі, фрагменты посуду, непаліўная кераміка. Найбольш цікавымі прадметамі з гэтай калекцыі застаюцца: адрэстаўраваны посуд., кафля, нажы, ключы. замкі.

        Крайнія даты XIV-XIX стст.

 

Нумізматыка

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя нумізматыкі  налічвае 990 адзінак асноўнага і 6 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: манеты Рымскай імперыі; манеты Вялікага Княства Літоўскага (з раскопак Крэўскага замка); манеты Расійскай імперыі; манеты Вялікабрытаніі, манеты Французкага каралеўства, Манеты Германскай імперыі, манеты Канады, манеты Паўднева-Афрыканскай Рэспублікі, Манеты Рэчы Паспалітай 1920-1930гг; манеты СССР; манеты Расійскай Федэрацыі, манеты Рэспублікі Беларусь; манеты Польскай Народнай Рэспублікі; манеты Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі і іншыя. Найбольш каштоўныя манеты – манеты вялікага Княства Літоўскага 1663-1678, так званы “гарматны шыллінг” 1685г. Якава Сцюарта, токены купцоў Вялікабрытаніі 1785, 1813 гг., Манрэальскага банка 1844г., манета “Ост-Індскай кампаніі” 1813г.

       Крайнія даты 36г. н.э. -2008 гг.

 

Баністыка

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя баністыкі налічвае 452 адзінкі асноўнага і 60 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: папяровыя грошы Расійскай імперыі; польскія маркі 1919-1920гг; польскія папяровыя грошы 1921-1939гг; акупацыйныя нямецкія маркі 1941-1915гг; папяровыя грошы РСФСР 1919г.; папяровыя грошы СССР, Украіны, Нікарагуа, Польскай Народнай Рэспублікі, Турэцкай Рэспублікі, Рэспублікі Бразілія, Каралеўства Непал, Пакістанскай Рэспублікі, Рэспублікі Мьянма,  аблігацыі СССР. Найбольш каштоўныя экспанаты -  польскія маркі 1919-1920-гг., савейкія чырвонцы 1918-1924 гг.

      Крайнія даты прадметаў 1898-2009 гг.

 

Фалерыстыка

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя фалерыстыкі налічвае 744 адзінкі асноўнага і 15 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: ордэны і медалі ўдзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны; узнагароды СССР і ПНР; пячатка і штамп Смаргонскага касцёла; значкі вытворчасці СССР. Найбольш каштоўныя прадметы з калекцыі – медаль у гонар Крымскай вайны з вензелямі Мікалая I і Аляксандра II, ордэн “Прасвятога Белага слана” (Каралеўства Таіланд), камплект, ордэн “кароны Італіі” (Італьянскае каралеўства), медалі “За освобождение Кореи” “Китайско-советская дружба” уручаныя вецерану Вялікай Айчыннай вайны  Лігуце М.Я.

         Крайнія даты 1856-2009 гг.

 

Зброя і баепрыпасы. Вайсковы рыштунак

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя збороі, баепрыпасаў і вайсковага рыштунку  налічвае 94 адзінкі асноўнага і 154 адзінкі навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: штыкі, гільзы  і галоўкі ад снарадаў, спражкі, фляжкі, лекавыя ампулы, нямецкая каска, клінок з даравальным надпісам, каска чырвонаармейца і інш.

       На наш погляд самымі каштоўнымі прадметамі калекцыі зброі і баепрыпасаў з’яўляюцца планшэт для лётнай карты 1940-ых гг., які належыў марскому лётчыку, вецерану вайны Лігуце М.Я, клінок з даравальным надпісам удзельніку вайны  Хайлову С.М.

       Крайнія даты 1915 – 1973 гг.

 

Прадметы з гісторыі тэхнікі

        Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя прадметаў з гісторыі тэхнікі налічвае 252 адзінкі і 41 адзінка навукова-дапаможага. У яе склад уваходзяць: прылады для апрацоўкі ільну, прылады для хатняга ткацтва; сталярныя інструменты; сельскагаспадарчы інвентар; прылады для фатаграфавання; радыётэхніка; гадзіннікі вытворчасці СССР, і іншыя. Найбольш цікавыя прадметы з прылады для фатаграфавання  1940-ых гг. машына пральная СМР – 2 1957 г.в. – першая мадэль пральнай машыны ў СССР, гадзіннк "Walthan”.

      Крайнія даты калекцыі 1915-ыя – 2011 гг.

 

Прадметы побыту і этнаграфіі

       Па стану на 1 снежня 2020года  калекцыя прадметаў побыту налічвае 912 адзінкі асноўнага і 137 адзінак  навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: посцілкі, рушнікі, абрусы, сувоі саматканага льнянога і суконнага палатна; мэбля; стол, стулы, карнізы, куфры; прадмета хатняга ўжытку; карункі, шкляныя вырабы; батлеечныя лялькі, цацкі з гліны, адзенне; аксессуары; абутак, вексікалогія. Найбольш цікавыя прадметы з калекцыі – саматканыя рушнікі.

      Крайнія даты – пач. ХХ-га ст. – 2000-ыя гг.

 

Фотадакументы

       Па стану на 1 снежня 2020года калекцыя фотадакументаў налічвае 636 адзінак  асноўнага і 3037 адзінак навукова-дапаможнага фондаў. У яе склад уваходзяць: фотадакументы да 1917г.; Смаргоншчына з 1917 па 1941 гг.; Смаргоншчына ў гады Вялікай Айчыннай вайны; фотаздымкі аб грамадска-палітычным і эканамічным жыцці раёна пасля 1944г. Найбольш цікавыя прадметы з калекцыі – віды горада Смаргоні ў пачатку ХХ-га ст.

     Крайнія даты прадметаў пачатак ХХ- га ст. – 2019 г.

 

Прыродазнаўчая калекцыя    

    Калекцыя налічвае 9 адзінак асноўнага фонда. У яе склад уваходзяць: чучалы птушак, галава касулі, галава шчупака.